Vandaag kwam de uitspraak in onze rechtszaak tegen de opname van vliegtuigen en cruiseschepen in de Europese groene lijst. We zijn teleurgesteld: de Europese Commissie mag nieuwe, vervuilende vliegtuigen en schepen op hun groene investeringslijst houden. De rechtbank heeft de Commissie wel een kleine tik op de vingers gegeven: die moet nu bepalen hoeveel methaan er bij (cruise)schepen maximaal mag lekken.
Waar ging de rechtszaak ook alweer over?
De EU heeft een lijst van ‘groene’ investeringen opgesteld: de Taxonomie. Daarom moet het makkelijker en aantrekkelijker worden voor banken en pensioenfondsen om échte klimaatoplossingen te financieren. Maar in 2023 is het lucht- en scheepvaartlobbyisten gelukt om ook nieuwere modellen vliegtuigen en (cruise)schepen op de groene lijst te krijgen. Die zijn iets efficiënter dan oudere modellen, maar die nieuwe voertuigen slurpen nog steeds liters aan fossiele brandstof. Cruiseschepen varen zelfs op methaanlekkend LNG. Dat is greenwashing op het hoogste niveau.
Vervolgens zitten we nog tientallen jaren vast aan fossiel vervoer, want nieuw gekochte voertuigen gaan tot 30 jaar mee. Bovendien is er hierdoor minder geld voor échte klimaatoplossingen.
Wat betekent deze uitspraak van het Europees Hof?
- De bal terug naar de politiek. In de uitspraak kaatsen de rechters de bal terug naar de Europese Commissie. Zij zeggen dat de Commissie zelf mag bepalen hoeveel klimaatrisico’s het acceptabel vindt, en daarom zelf de richtlijnen mag opstellen die bepalen dat nieuwe vliegtuigen en cruiseschepen een groen stempel verdienen. Maar het doel van de groene lijst is om meer duurzame investeringen op gang te krijgen. Het is daarom onbegrijpelijk dat de Commissie kerosineknallers op die lijst heeft gezet, en heel jammer dat de rechter daar niet inhoudelijk een oordeel over heeft gegeven.
- Een max voor methaanlekken. De rechters stelden wel een grens. Nieuwe cruiseschepen die op vloeibaar fossiel gas (LNG) varen lekken veel methaan, een enorm krachtig broeikasgas. De rechters hebben tegen de Europese Commissie gezegd dat ze moeten bepalen hoeveel methaan er bij (cruise)schepen maximaal mag lekken. Dit is een belangrijke beslissing: te vaak wordt het lekken van methaan niet meegenomen bij alles wat op gas draait. De rechter stuurt een krachtig signaal uit dat methaanlekken voortaan wél moeten worden meegenomen.
- Zelfs privéjets zijn volgens de lijst groen. In juni bepaalde het Europese Hof dat privéjets niet mogen worden uitgezonderd van de lijst met duurzame investeringen, omdat een privéjet op eenzelfde manier moet worden beoordeeld als een regulier vliegtuig. Dit is dus enorm cynisch: omdat de ‘groene’ criteria van de Europese Commissie zo zwak zijn, mag zelfs het meest vervuilende vervoer als duurzaam bestempeld worden.
Wat heeft Fossielvrij eerder gedaan?
- Begin 2024 dienden we een officieel verzoek in bij de Europese Commissie om hun beslissing over vliegtuigen en schepen te heroverwegen. Maar de Commissie weigerde.
- Daarom stapten we in augustus 2024, samen met Europese partnerorganisaties, naar het Europees Hof en startten daar onze rechtszaak – samen met juridische en klimaatorganisaties Opportunity Green, Dryade, CLAW en Protect our winters Austria.
- Intussen hebben we samen met onze partners bijna 44.000 handtekeningen opgehaald tegen een groen label voor fossiele vliegtuigen en cruiseschepen en in maart 2025 overhandigd aan Europarlementariërs.
- In maart dit jaar was de hoorzitting van de rechtszaak – nu hebben we eindelijk de uitspraak.
Hoe nu verder?
De bal ligt nu dus weer bij klimaatcommissaris Wopke Hoekstra en zijn collega’s. Gelooft Hoekstra werkelijk dat het een duurzame keuze is om te investeren in nieuwe, fossiele cruiseschepen, vliegtuigen en privéjets? Of neemt Hoekstra zijn eigen woorden serieus, dat er een nieuwe klimaataanpak nodig is? De Europese Commissie gaat binnenkort de taxonomie updaten en komt dan met nieuwe criteria. Dit is het moment waarop deze vervuilende voertuigen alsnog van de lijst gegooid moeten worden.
We gaan samen met onze Europese partners de uitspraak goed bestuderen, en op basis daarvan besluiten of we in hoger beroep gaan. Maar deze uitspraak laat ook zien dat we niet op de rechters kunnen wachten voor wat politieke keuzes zijn. We moeten dus doorgaan met onszelf organiseren en onze macht opbouwen. Zo kunnen we druk zetten op onze politici, zodat zij gaan kiezen voor klimaatbeleid dat ons bevrijdt van fossiel. Daar hebben wij jou hard voor nodig.
Wil je op de hoogte blijven van nieuwe acties? Schrijf je in voor onze maillijst of stap in ons Telegram-kanaal.
Ik blijf op de hoogte via e-mail
Ik blijf op de hoogte via Telegram
Ik word donateur van Fossielvrij
Lees meer: