Opinie: Wat doet onze minister om een van de belangrijkste klimaatwetten van Europa te verdedigen?

De fossiele industrie heeft de aanval geopend op de Europese methaanverordening. Uit alarmerend onderzoek zou blijken dat er een groot tekort aan olie en gas dreigt als de verordening niet wordt verzwakt of uitgesteld. Maar dit onderzoek is onbetrouwbaar en gefinancierd door de industrie zelf.

Nu dreigt een van de belangrijkste Europese klimaatmaatregelen opgeofferd te worden voor een spookbeeld. Want terwijl Nederland komend weekend gastheer is van een conferentie die het afscheid van fossiele brandstoffen inluidt, lijkt onze klimaatminister Stientje van Veldhoven zich juist voor het karretje van de fossiele lobby te spannen.

Hoewel de focus meestal ligt op CO₂, is methaan een veel sterker broeikasgas – het verhit de aarde op korte termijn tachtig keer meer. Methaan is daarmee verantwoordelijk voor een derde van de huidige temperatuurstijging. Als de methaanuitstoot niet snel daalt, blijft de temperatuur omhoogschieten en bereiken we onomkeerbare tipping points nog sneller.

Vliegwiel

De Europese methaanverordening is daarom cruciale wetgeving. Simpelweg vereist zij van de fossiele industrie dat deze onderzoekt waar methaanlekken worden veroorzaakt, hierover rapporteert en lekken repareert. Het unieke is dat deze eisen niet alleen gelden voor producenten in Europa, maar ook voor geïmporteerde olie en gas.

Deze wet is daarmee een vliegwiel om te zorgen dat wereldwijd de methaanuitstoot daalt. De wet is in 2024 aangenomen, maar wordt de komende tijd uitgerold. Dat is dus waarom de fossiele industrie deze wetgeving van tafel wil krijgen.

Net na de Amerikaanse en Israëlische invasie in Iran kwam het consultancybureau Wood Mackenzie naar buiten met een rapport dat het maakte in opdracht van IOGP, de Europese fossiele lobby. De conclusie was dreigend: de methaanregulering zal leiden tot grote tekorten. Vanaf 2027 zou in het ergste geval maar liefst 43 procent van de huidige gasimport van de EU en 87 procent van de ruwe olie niet meer geïmporteerd kunnen worden. De Volkskrant pende keurig de dreigende conclusies van het rapport over en voegde er onheilspellend aan toe dat de huidige energiecrisis hierbij een ‘verjaardagsfeestje’ zou lijken. Kamervragen vanuit het CDA volgden ook netjes de lijn van het rapport.

Minister Van Veldhoven sprak in haar beantwoording van deze vragen haar zorgen uit. De minister geeft aan dat zij ‘in de gesprekken met de Europese Commissie voortdurend (wijst) op knelpunten’ en vraagt ‘om een oplossing die rekening houdt met de geuite zorgen en de recente ontwikkelingen’, en bevestigt dat de situatie nu ‘nog urgenter is geworden’.

Geen dreigende tekorten

Maar het rapport rammelt aan alle kanten. Allereerst klopt er niets van de grote dreigende tekorten. Dat onderschrijven onder andere de analisten van OGMP 2.0: een methaanstandaard waar veel olie- en gasbedrijven zich aan hebben gecommitteerd. Wie voldoet aan het hoogste niveau van deze standaard, voldoet de komende jaren aan de Europese criteria. De analisten melden dat in 2027 het marktaanbod aan gas en olie dat aan dit hoogste niveau voldoet de vraag in Europa ruimschoots overstijgt. De komende jaren zal dit percentage nog verder stijgen.

Ten tweede doet het fossiele lobbyrapport onterecht alsof er een verbod komt op het importeren van olie en gas dat veel methaan lekt. Het gaat niet om een verbod, maar om boetes die toezichthouders ‘bij uitzonderlijk serieuze overtredingen’ kunnen uitdelen. Deze zijn bovendien aan te vechten bij de rechter.

Ten derde negeert het rapport dat er de komende jaren juist veel te veel gas op de markt gaat komen. Dit is met name gas uit de VS waar de afgelopen jaren veel lng-exportfaciliteiten gebouwd zijn. Juist daarom heeft Europa een belangrijke troef in handen: door dit overaanbod is Europa in staat om eisen te stellen.

Tot slot zorgt de methaanverordening er juist voor dat er minder gas wordt verspild. Methaan is namelijk het hoofdbestanddeel van fossiel gas. Voorkomen dat er gas weglekt, betekent dus dat er meer gas op de markt kan komen.

Kortom, vanuit het oogpunt van leveringszekerheid is er geen enkele noodzaak om terug te krabbelen. De methaanverordening is cruciaal voor het klimaat. Waar president Trump alle Amerikaanse methaanregulering heeft afgeschaft, kan Europa ervoor zorgen dat zelfs Amerikaanse fossiele bedrijven methaanlekkages moeten tegengaan. De vraag is wat onze minister van Klimaat gaat doen. Wordt zij in Europa de spreekbuis voor de fossiele industrie, of verdedigt zij een van de belangrijkste klimaatwetten die Europa heeft gemaakt?

Deze opinie van Fossielvrij-directeur Renske Wienen en campaigner Hiske Arts stond op 23 april 2026 in de Volkskrant.