Een nieuwe blik op de NUON kolencentrale

Ondanks dat de ‘Wolkenfabriek’ (lees: kolencentrale) van heinde en verre zichtbaar is, is het een sportieve aangelegenheid om het braakliggend terrein noordelijk van de NUON Power Generation BV, vanavond onze openluchtbioscoop, te bereiken. Zowel te voet als per fiets. En omdat we een klimaatdocumentaire gaan vertonen, samen met Milieudefensie en Greenpeace, vrees ik even of er wel meer dan 150 mensen zullen komen. De toezeggingen op het facebookevent logen er niet om; ca 1700 gaven aan te willen komen.

Maar terwijl de hemel van licht- naar donkerblauw verkleurd, de sterren aan het firmament hun licht ontsteken, de maan boven de stad rijst en de pijp onverstoorbaar haar CO2 uitstoot, loopt het veldje langzaamaan vol. En voller. En nòg voller. En tegen een uur of acht zijn de 500 stoeltjes allemaal bezet en beginnen mensen ook op kleedjes op de grond plaats te nemen. Tijdens het voorprogramma muziek met op het boek van Naomi Klein geïnspireerde teksten, de keuken van Rampenplan draait al lekker, de sfeer is goed. Mensen hebben er zin in, ik ook. We hebben leuke gesprekken met mensen die willen weten over het hoe, wat en waarom van Fossielvrij, ze tekenen onze contactlijst; weer nieuwe petitietekenaars! Maar dat is niet de echte reden van onze komst.
Hier in de Amsterdamse haven, op de kolencentrale, vertonen we voor ca. 850 mensen de documentaire This Changes Everything, gemaakt door Avi Lewis en Naomi Klein. Het donker is ingevallen, letterlijk en figuurlijk. We zien de eerste beelden: jonge mensen die bakken en bakken met geld verdienen. In vijf jaar tijd zijn ze binnen en keren ze de werkplek en werkgever zonder schroom of aankondiging de rug toe. Er valt goed te boeren als je aan de zijde van de ‘fossiele industrie’ staat. Hoe groot is de tegenstelling als we kennismaken met een aantal mensen en groepen die op verschillende plekken op onze aardbol direct te maken krijgen met de oogst deze fossiele industrie. Zij zien hun bestaan soms letterlijk van de ene op de andere dag verwoest worden door diezelfde industrie. Gapende gaten, kaalslag, verminking en vervuiling. En dat alles probeert de invasieve exoot die de olie- en kolenindustrie blijkt te zijn, in een hele grote doofpot te proppen door toegangsverboden en een van kastje naar de muur-spel. Vergeefs.
Mensen die het recht op toegang tot hun eigen land ontzegt wordt, land wat ernstig verminkt en vervuild raakt door de agressieve bedrijvigheid, pikken dat niet. Mensen die hun bedrijf ten gronde gericht zien worden, verenigen zich met de buren om een sterk antwoord te kunnen formuleren op de situatie waarin ze van de ene op de andere dag getorpedeerd zijn. Mensen die de discussie proberen aan te gaan over hun toekomst met de vertegenwoordigers van de bedrijven die zich hardhandig van een plek hebben bediend in het land, blijken onderdeel van een veel grotere geheel wat boos moet opstaan tegen de verregaande agressieve kolonisatie en hardnekkig verslaving van de kolen industrie. En dan de catastrofale gevolgen voor het klimaat, mensen die hun hele hebben en houden door ‘natuurgeweld’ weggevaagd zien worden. Ongevraagd. En ongehoord.

De documentaire focust zich op de reactie van een aantal van de mensen die direct de gevolgen van onze levensstijl als een mokerslag op hun dak krijgen. Het addagium ‘look on the bright side of life’ wordt gebruikt om een wantoestand aan te kaarten die ons allemaal aangaat, maar waarvan een groot deel van de wereldbevolking zowel de zoete als giftige vruchten plukt. Dat laatste tegen wil en dank, en vaak in onwetendheid. De fossiele brandstoffen waarmee wij ons een comfortabel leven hebben gegenereerd, of beter gezegd: gegund, zullen datzelfde comfortabele leven binnen enkele decennia naar de geschiedenisboeken verwijzen. Zoals dat nu al gebeurd in de gebieden waarmee we kennismaken via de muur van de kolencentrale. Dat is voor ons niets nieuws, voor een heel grote groep mensen slechts een onbeduidend ‘ongemak’ en voor ontzettend veel mensen in het positieve geval een ver van hun bed-show. De succesverhalen uit de docu zullen mensen inspireren, maar ook vertellen dat er al een heleboel gebeurd. Daarmee legt de docu onbedoeld meteen de vinger op een weer andere zere plek: die eerste hoopvolle resultaten van de gevechten die de gedupeerden aangaan, betekenen niet dat er voldoende gebeurt, dat de strijd gewonnen wordt. Verre van, zou ik zeggen.

Dat is de reden waarom het in de grond houden van bijna de gehele voorraad fossiele brandstof van levensbelang is, waarom 2 graden opwarming het maximum is en 350 megaton CO2 in de lucht al adembenemend veel is. Daarom is Parijs, de COP21 zo verschrikkelijk belangrijk. Over een paar maanden wordt door onze huidige wereldleiders, onder het juk van de gigantische lobby en power van de fossiele industrie en de massieve verslaving die we met zijn allen, ook ik, hebben aan de producten uit die industrie, een nieuw klimaatbeleid afgesproken. Hopelijk. En hopelijk is dat een beleid waarin we onze technologie, onze know-how, onze intelligentie in gaan zetten om op de kortst mogelijk termijn naar een duurzaam comfortabel leven te gaan. De knoppen moeten om. 2 graden opwarming is de absolute max waaraan we ons kunnen aanpassen, 350 megaton CO2 in de lucht die wij en de mensen na ons inademen is de absolute max om de toekomst ‘gezond’ te houden. We zullen met zijn allen de energie moeten genereren die deze transitie in gang zet. Ook om deze op ónze behoeften af te passen en niet aan te passen aan de behoefte van de industrie. Daarvoor is een duidelijk signaal nodig, en een massale opkomst in Parijs.

Wij van Fossielvrij zetten in op het in de grond houden van 80% van de voorraad aan fossiele brandstof. We vragen daarom de grote portefeuillehouders als stadsbesturen, gemeenten, instellingen als bijvoorbeeld universiteiten en kerken, en pensioenfonds ABP, om hun investeringen in de fossielebrandstofindustrie terug te halen (divesteren) en om te zetten naar duurzame investeringen. We werken in het grote geheel samen met de vele andere kleine en grote groepen die los van de industrie en los van een politieke of financiële agenda de feiten op tafel leggen, interpreteren, doorrekenen, delen. Kom je meedoen? Als sympathisant, als actief lid, als activist; het kan allemaal. Je bent welkom!

Doe bijvoorbeeld mee aan de ABP brieven-actie , de Klimaatparade op 29 Nov, of laat gewoon eerst hier je email-adres achter, dan blijf je op de hoogte!